Siarczan miedzi(II) pięciowodny, znany również jako pięciowodny siarczan miedzi(II), jest nieorganicznym związkiem chemicznym o wzorze ․ Jest to jasnoniebieski, krystaliczny związek, który jest rozpuszczalny w wodzie․ W przeszłości był szeroko stosowany w rolnictwie jako fungicyd, algicyd i herbicyd․ Siarczan miedzi(II) pięciowodny jest również wykorzystywany w przemyśle do elektroplatowania, barwienia i produkcji pigmentów․ W chemii analitycznej jest stosowany jako odczynnik laboratoryjny․ Związek ten jest ważnym składnikiem wielu produktów, w tym nawozów, środków ochrony roślin, farb i materiałów budowlanych․ W tym artykule omówimy strukturę, właściwości i zastosowania siarczanu miedzi(II) pięciowodnego․
Definicja i właściwości chemiczne
Siarczan miedzi(II) pięciowodny, , jest nieorganicznym związkiem chemicznym, który jest solą miedzi(II) kwasu siarkowego․ Jest to bezbarwny, krystaliczny związek, który jest rozpuszczalny w wodzie․ W roztworze wodnym dysocjuje na jony miedzi(II) () i jony siarczanowe ()․ Siarczan miedzi(II) pięciowodny jest higroskopijny, co oznacza, że pochłania wilgoć z powietrza․ W wyniku tego pochłaniania wilgoci może tworzyć się roztwór, który może być żrący․ Związek ten jest również silnym utleniaczem, co oznacza, że może utleniać inne substancje․ Siarczan miedzi(II) pięciowodny jest stosowany w wielu zastosowaniach, w tym w rolnictwie, przemyśle i laboratoriach․
Wzór chemiczny i nazwa
Siarczan miedzi(II) pięciowodny, znany również jako pięciowodny siarczan miedzi(II), jest nieorganicznym związkiem chemicznym o wzorze ․ Nazwa ta wskazuje na obecność jednego atomu miedzi(II) (), jednego anionu siarczanowego () i pięciu cząsteczek wody () w strukturze związku․ Nazwa “pięciowodny” odnosi się do obecności pięciu cząsteczek wody, które są związane z jonem miedzi(II) poprzez wiązania koordynacyjne․ Woda w tej strukturze jest integralną częścią związku i wpływa na jego właściwości fizyczne i chemiczne․ Siarczan miedzi(II) pięciowodny jest często nazywany “niebieskim witriolem” ze względu na swój charakterystyczny jasnoniebieski kolor․
Masa cząsteczkowa
Masa cząsteczkowa siarczanu miedzi(II) pięciowodnego, , wynosi 249,68 g/mol․ Wartość tę można obliczyć sumując masy atomowe wszystkich atomów obecnych w cząsteczce․ Masa atomowa miedzi (Cu) wynosi 63,546 g/mol, siarki (S) 32,065 g/mol, tlenu (O) 15,9994 g/mol i wodoru (H) 1,00794 g/mol․ W związku z tym masa cząsteczkowa siarczanu miedzi(II) pięciowodnego jest obliczana jako⁚ (63,546 g/mol) + (32,065 g/mol) + 4(15,9994 g/mol) + 5(2*(1,00794 g/mol) + 15,9994 g/mol) = 249,68 g/mol․ Masa cząsteczkowa jest ważnym parametrem charakteryzującym związek chemiczny, ponieważ pozwala na precyzyjne obliczenie ilości substancji w danej próbce․
Właściwości fizyczne
Siarczan miedzi(II) pięciowodny, , występuje w postaci jasnoniebieskich, przezroczystych kryształów․ Jest to związek krystaliczny o strukturze triklinicznej․ Gęstość siarczanu miedzi(II) pięciowodnego wynosi 2,28 g/cm³․ Związek ten jest rozpuszczalny w wodzie, tworząc roztwór o niebieskim zabarwieniu․ Rozpuszczalność siarczanu miedzi(II) pięciowodnego w wodzie wzrasta wraz ze wzrostem temperatury․ W temperaturze pokojowej rozpuszczalność wynosi około 20 g/100 ml wody․ Siarczan miedzi(II) pięciowodny jest również rozpuszczalny w rozcieńczonych roztworach kwasów, ale nierozpuszczalny w etanolu i eterze․ Związek ten jest higroskopijny, co oznacza, że pochłania wilgoć z powietrza․ W wyniku tego pochłaniania wilgoci może tworzyć się roztwór, który może być żrący․
Siarczan miedzi(II) pięciowodny, , wykazuje charakterystyczną strukturę krystaliczną․ W strukturze tej jon miedzi(II) () jest otoczony przez sześć ligandów, z których cztery są atomami tlenu z anionu siarczanowego (), a dwa to atomy tlenu z cząsteczek wody․ Pozostałe trzy cząsteczki wody są związane z anionem siarczanowym poprzez wiązania wodorowe․ Ta struktura krystaliczna nadaje siarczanowi miedzi(II) pięciowodnemu charakterystyczne jasnoniebieskie zabarwienie․ Związek ten jest również higroskopijny, co oznacza, że pochłania wilgoć z powietrza․ W wyniku tego pochłaniania wilgoci może tworzyć się roztwór, który może być żrący; Siarczan miedzi(II) pięciowodny jest rozpuszczalny w wodzie, tworząc roztwór o niebieskim zabarwieniu․ Rozpuszczalność siarczanu miedzi(II) pięciowodnego w wodzie wzrasta wraz ze wzrostem temperatury․ W temperaturze pokojowej rozpuszczalność wynosi około 20 g/100 ml wody․
Struktura krystaliczna
Siarczan miedzi(II) pięciowodny, , krystalizuje w układzie triklinicznym․ W strukturze tej jon miedzi(II) () jest otoczony przez sześć ligandów, z których cztery są atomami tlenu z anionu siarczanowego (), a dwa to atomy tlenu z cząsteczek wody․ Pozostałe trzy cząsteczki wody są związane z anionem siarczanowym poprzez wiązania wodorowe․ Ta struktura krystaliczna nadaje siarczanowi miedzi(II) pięciowodnemu charakterystyczne jasnoniebieskie zabarwienie․ Woda w strukturze jest integralną częścią związku i wpływa na jego właściwości fizyczne i chemiczne․ Woda jest silnie związana z jonem miedzi(II) poprzez wiązania koordynacyjne, co nadaje strukturze krystalicznej trwałość․ Struktura krystaliczna siarczanu miedzi(II) pięciowodnego jest odpowiedzialna za wiele jego właściwości, w tym jego rozpuszczalność, higroskopijność i kolor․
Właściwości fizyczne
Siarczan miedzi(II) pięciowodny, , występuje w postaci jasnoniebieskich, przezroczystych kryształów․ Jest to związek krystaliczny o strukturze triklinicznej․ Gęstość siarczanu miedzi(II) pięciowodnego wynosi 2,28 g/cm³․ Związek ten jest rozpuszczalny w wodzie, tworząc roztwór o niebieskim zabarwieniu․ Rozpuszczalność siarczanu miedzi(II) pięciowodnego w wodzie wzrasta wraz ze wzrostem temperatury․ W temperaturze pokojowej rozpuszczalność wynosi około 20 g/100 ml wody․ Siarczan miedzi(II) pięciowodny jest również rozpuszczalny w rozcieńczonych roztworach kwasów, ale nierozpuszczalny w etanolu i eterze․ Związek ten jest higroskopijny, co oznacza, że pochłania wilgoć z powietrza․ W wyniku tego pochłaniania wilgoci może tworzyć się roztwór, który może być żrący․ Siarczan miedzi(II) pięciowodny topi się w temperaturze 150 °C, a następnie rozkłada się, uwalniając wodę i tworząc bezwodny siarczan miedzi(II) ()․
Zastosowania
Siarczan miedzi(II) pięciowodny, , jest szeroko stosowany w różnych dziedzinach ze względu na swoje unikalne właściwości chemiczne i fizyczne․ W rolnictwie jest stosowany jako fungicyd, algicyd i herbicyd․ W przemyśle jest wykorzystywany do elektroplatowania, barwienia i produkcji pigmentów․ W chemii analitycznej jest stosowany jako odczynnik laboratoryjny․ Siarczan miedzi(II) pięciowodny jest również stosowany w produkcji nawozów, środków ochrony roślin, farb i materiałów budowlanych․ Związek ten jest również stosowany w oczyszczaniu wody, jako dodatek do paszy dla zwierząt i w medycynie weterynaryjnej․ Ponadto, siarczan miedzi(II) pięciowodny jest wykorzystywany w syntezie chemicznej i badaniach naukowych․
Zastosowania w rolnictwie
Siarczan miedzi(II) pięciowodny, , jest szeroko stosowany w rolnictwie jako fungicyd, algicyd i herbicyd․ Jako fungicyd jest stosowany do zwalczania chorób grzybowych roślin, takich jak mączniak prawdziwy, zgnilizna korzeni i szara pleśń․ Jako algicyd jest stosowany do zwalczania glonów w stawach, jeziorach i innych zbiornikach wodnych․ Jako herbicyd jest stosowany do zwalczania chwastów w uprawach, takich jak zboża, warzywa i owoce․ Siarczan miedzi(II) pięciowodny jest również stosowany jako dodatek do paszy dla zwierząt, aby zapobiegać niedoborom miedzi u zwierząt gospodarskich․ Związek ten jest również stosowany w produkcji nawozów, aby dostarczyć miedź roślinom uprawnym․
Zastosowania przemysłowe
Siarczan miedzi(II) pięciowodny, , jest szeroko stosowany w przemyśle do różnych celów․ Jest wykorzystywany w procesie elektroplatowania, w którym jest stosowany do powlekania metali miedzią․ Związek ten jest również stosowany w przemyśle barwników do produkcji barwników i pigmentów․ W przemyśle tekstylnym jest stosowany jako środek utrwalający do barwników․ Siarczan miedzi(II) pięciowodny jest również stosowany w przemyśle papierniczym jako środek wypełniający i klejący․ Ponadto związek ten jest stosowany w przemyśle fotograficznym jako utrwalacz i tonik․ Siarczan miedzi(II) pięciowodny jest również stosowany w produkcji farb, lakierów i emalii․
Zastosowania w chemii analitycznej
Siarczan miedzi(II) pięciowodny, , jest szeroko stosowany w chemii analitycznej jako odczynnik laboratoryjny․ Jest stosowany w miareczkowaniu kompleksometrycznym do oznaczania jonów metali, takich jak cynk, kadm i nikiel․ Siarczan miedzi(II) pięciowodny jest również stosowany jako wskaźnik w miareczkowaniu jodometrycznym․ Związek ten jest również stosowany w analizie jakościowej do wykrywania jonów siarczanowych i miedziowych․ Siarczan miedzi(II) pięciowodny jest również stosowany w analizie ilościowej do oznaczania zawartości miedzi w próbkach․
Inne zastosowania
Siarczan miedzi(II) pięciowodny, , jest również stosowany w różnych innych zastosowaniach․ Jest stosowany w oczyszczaniu wody jako środek flokulujący i dezynfekujący․ Związek ten jest również stosowany jako dodatek do paszy dla zwierząt, aby zapobiegać niedoborom miedzi u zwierząt gospodarskich․ Siarczan miedzi(II) pięciowodny jest również stosowany w medycynie weterynaryjnej jako środek przeciwbakteryjny i przeciwgrzybiczy․ Ponadto związek ten jest stosowany w syntezie chemicznej jako katalizator i reagent․ Siarczan miedzi(II) pięciowodny jest również stosowany w badaniach naukowych jako model do badania właściwości miedzi i jej związków․
Synteza
Siarczan miedzi(II) pięciowodny, , można syntetyzować na kilka sposobów․ Jedną z metod jest reakcja tlenku miedzi(II) () z kwasem siarkowym () w obecności wody․ Reakcja ta przebiega według następującego równania⁚ ․ Inną metodą jest reakcja węglanu miedzi(II) () z kwasem siarkowym w obecności wody․ Reakcja ta przebiega według następującego równania⁚ ․ Siarczan miedzi(II) pięciowodny można również otrzymać poprzez elektrolizę roztworu siarczanu miedzi(II)․ W procesie tym miedź jest anodą, a katodą jest miedź lub grafit․ Reakcja elektrochemiczna przebiega według następującego równania⁚ ․ Jony miedzi(II) reagują następnie z anionami siarczanowymi, tworząc siarczan miedzi(II) pięciowodny․
usercontent
Struktura i właściwości fizyczne
Siarczan miedzi(II) pięciowodny, , wykazuje charakterystyczną strukturę krystaliczną․ W strukturze tej jon miedzi(II) () jest otoczony przez sześć ligandów, z których cztery są atomami tlenu z anionu siarczanowego (), a dwa to atomy tlenu z cząsteczek wody․ Pozostałe trzy cząsteczki wody są związane z anionem siarczanowym poprzez wiązania wodorowe․ Ta struktura krystaliczna nadaje siarczanowi miedzi(II) pięciowodnemu charakterystyczne jasnoniebieskie zabarwienie․ Związek ten jest również higroskopijny, co oznacza, że pochłania wilgoć z powietrza․ W wyniku tego pochłaniania wilgoci może tworzyć się roztwór, który może być żrący․ Siarczan miedzi(II) pięciowodny jest rozpuszczalny w wodzie, tworząc roztwór o niebieskim zabarwieniu․ Rozpuszczalność siarczanu miedzi(II) pięciowodnego w wodzie wzrasta wraz ze wzrostem temperatury․ W temperaturze pokojowej rozpuszczalność wynosi około 20 g/100 ml wody․
Synteza chemiczna
Siarczan miedzi(II) pięciowodny, , można syntetyzować na kilka sposobów․ Jedną z metod jest reakcja tlenku miedzi(II) () z kwasem siarkowym () w obecności wody․ Reakcja ta przebiega według następującego równania⁚ ․ Inną metodą jest reakcja węglanu miedzi(II) () z kwasem siarkowym w obecności wody․ Reakcja ta przebiega według następującego równania⁚ ․ Reakcje te są stosunkowo proste i można je przeprowadzić w warunkach laboratoryjnych․
Produkcja przemysłowa
Siarczan miedzi(II) pięciowodny, , jest produkowany przemysłowo na dużą skalę․ Najczęstszą metodą produkcji jest elektroliza roztworu siarczanu miedzi(II)․ W procesie tym miedź jest anodą, a katodą jest miedź lub grafit․ Reakcja elektrochemiczna przebiega według następującego równania⁚ ․ Jony miedzi(II) reagują następnie z anionami siarczanowymi, tworząc siarczan miedzi(II) pięciowodny․ Proces ten jest wysoce wydajny i pozwala na produkcję dużych ilości siarczanu miedzi(II) pięciowodnego o wysokiej czystości․
Podsumowanie
Siarczan miedzi(II) pięciowodny, , jest ważnym związkiem nieorganicznym o szerokim zastosowaniu w różnych dziedzinach․ Związek ten jest stosowany w rolnictwie jako fungicyd, algicyd i herbicyd․ W przemyśle jest wykorzystywany do elektroplatowania, barwienia i produkcji pigmentów․ W chemii analitycznej jest stosowany jako odczynnik laboratoryjny․ Siarczan miedzi(II) pięciowodny jest również stosowany w produkcji nawozów, środków ochrony roślin, farb i materiałów budowlanych․ Związek ten jest również stosowany w oczyszczaniu wody, jako dodatek do paszy dla zwierząt i w medycynie weterynaryjnej․ Ponadto, siarczan miedzi(II) pięciowodny jest wykorzystywany w syntezie chemicznej i badaniach naukowych․ Znajomość struktury, właściwości i zastosowań siarczanu miedzi(II) pięciowodnego jest niezbędna dla zrozumienia jego roli w różnych dziedzinach․
Literatura
Wiadomości Chemiczne, Tom 65, Numer 7-8, 2011, str․ 567-578․
Encyklopedia Chemii, Tom 4, Wydawnictwo PWN, Warszawa 1973, str․ 1021-1023․
Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, 7th Edition, Wiley-VCH, Weinheim, 2003․
Kirk-Othmer Encyclopedia of Chemical Technology, 5th Edition, John Wiley & Sons, New York, 2004․
Handbook of Inorganic Compounds, Second Edition, CRC Press, Boca Raton, 2016․